Hitzaldian
azaldu duzu Norbanakoaren Aroan gaudela, non pertsonak izan
behar baitu bai produktuen eta bai herritarren ongizatearekin lotutako
zerbitzuen ardatza. Hitz politak dira, baina aukera zaila dirudi, egungo
gastu
murrizketan oinarritutako politiken aurkako norabidean baitoa.
Jakina,
kontua da oraindik ere lehengo sistema dela nagusi, non ikaragarri
garestia baita pertsonari indibidualki zerbitzua ematea, Premium
zerbitzu bat
izango litzatekeelako. Pertsona gauza guztien ardatz bilakatu nahi
badugu, argi
dago egungo sistema aldatu behar dugula. Teknologiaz
eta social
mediaz baliatu behar dugu prozesu guztiz berriak sortzeko, bai
enpresa
eremuan eta baita ere esparru sozialean, kostuen egitura erabat aldatu
dadin. Argi
dagoena da norbanakoa gauza guztien ardatz bilakatzen badugu egungo
sistema
abiapuntutzat hartuta, herritar gehienen esku ez dagoen eredu bat
sortuko
dugula.
Irisgarritasun erradikaleranzko
aldaketa, zer esan nahi du horrek?
Estatu
Batuetan seme-alabak Unibertsitatera bidaltzea milaka dolar
kostatzen zaie urtero gurasoei. Baina, aldi berean, Interneten eduki
hezigarri
asko aurki daitezke eta baita hainbat prozesu sozial komunitario ere,
norbere bizitokitik
hurbil daudenak. Balio hori zure eskura dago eta ikasten lagun diezazuke
esperientzia hezitzaile desberdinak eskainiz. Unibertsitatekoarekin
alderatuta,
eredua erabat desberdina da, izan ere gaur egungo Unibertsitatea espazio
fisiko
bakar batera joateko ideian oinarritutako erakundea baita, kostu finko
eta
garestiak dituena, Estatu Batuetan behinik behin.
Irisgarritasun erradikalaren helburua
lortzeko, egitura eta prozesu
berriak erabili behar ditugu, nagusiki teknologia berrietan oinarrituak.
Funtsean,
horretaz ari gara, horixe eskatzen dute herritarrek, askoz ere
merkeagoak
izango diren produktu eta zerbitzuak alegia. Hori lortzeko, berritu ez
ezik,
sistema ere hobetu behar dugu. DNAren mutazioa
lortu behar dugu.
"Berrikuntzari
ematen zaion garrantzia hilzorian dagoen eredu baten azken
faseekin lotuta dago"
Henry
Forden kasua jarriko dugu adibide bezala. XX. mende hasierako auto
fabrika batean nahi adina hobekuntza egin ditzakegu, ikaragarrizko
berrikuntzak
sartu, baina inoiz ez genuke lortuko autoak arrazoizko prezioan saltzea.
Fordek,
ordea, prozesu guztiz berri bat ezarri zuen (gerora produkzio masiboa
eta
estandarizazioa deitua), eskema guztiz berri bat, zeinari esker erabat
hautsi
baitzituen kostuen patroiak, erradikalki irisgarria zen produktua
sortuz.
Gero
eta gehiagotan aipatzen da berrikuntza dela egungo arazoak konpontzeko
bidea, baina zuk diozunez ez da nahikoa berritzea, mutatu egin behar
dugu.
Hainbeste erabili dugu hitz hori ezen badirudi indar gehiago daukan
beste bat
behar dugula, hala al da?
Argi dago
egun berrikuntzari ematen zaion garrantzia hilzorian dagoen eredu
baten azken faseekin lotuta dagoela. Oso kezkatuta gaude berritzearekin,
hain
zuzen ere egungo eredua ez delako egokia, baina ezein berrikuntzak
ezingo du
konpondu dagoeneko zaharkituta dagoen sistema. Lehen esan dudan bezala,
duela
ehun urte Fordek ezingo zukeen auto erosgarririk sortu, sistema guztiz
berri bat
aplikatu gabe. Nik mutazioa deitzen diot horri eta egoera horrexetan
gaude
gaur, alegia mutazio beharrean. Egia esateko, dagoeneko martxan dago,
komunikabideetan gertatzen ari denari begiratzea besterik ez dugu.
Egunkariak
desagertzeko zorian daude eta beste horrenbeste gertatzen da musika eta
editorialen industriekin ere... Gizarteak, hots,
herritarrek (norbanako bezala) alternatibak ikusten
dituztelako gertatu da hori: Internet, blogak, herritarren
kazetaritza...
Aukera horiek guztiek bide ematen diote autodeterminazioa eta ahots
propioa
izateko nahiari, gauzak guk nahi bezala egiteko aukera eskaintzen
baitigute. Mutazio
horiek alternatiba moduan aurkezten direnean, jendeak horietara jotzen
du eta
eredu tradizionalak hustu egiten dira, kontsumitzaile eta irabazi gabe
geratzen
direlarik. Osasun arloan mutazio bideragarriak sortzen direnean,
arrakasta
izango dute eta gauza bera gertatuko da hezkuntzan ere. Denok gaude
horren zain.
"Mutazio
horiek hainbat zerbitzutan sortuko dira, esaterako, osasunean eta
hezkuntzan; horren zain gaude denok"
Aldaketa eredu horiek nondik
etorriko dira zure ustez, herritarrengandik ala enpresa eta erakunde
publikoetatik?
Ondasun eta produktuak jada ez
daude enpresa handi gutxi batzuen eskuetan. Balioa handitzeko moduak
aurkitu
behar dira digitalizazioa eta prozesu sozialak erabiliz; garrantzitsua
ez den
oro ezabatu eta pertsonei zuzenean eskaini behar zaie nahi dutena, nahi
duten
tokian eta garaian. Horixe da adibidez mp3 musikaren kasua. Mutazio
horiek toki
anitzetatik etor daitezke, baina ez dut uste korporazio handietatik
etorriko
direnik, non zaila baita aldaketa erradikalak ematea. Nire iritziz,
jendearengandik etorriko dira, agian garaje batean lanean ari diren
gazteengandik
edo komunitateengandik, baina ez behintzat erakunde handietatik. Mutazio
horiek
erakunde handietan sortzen den balioa banatu beharko dute, baina ez
orain arte
egin den bezala, baizik eta beste modu batean. Hauxe da erronka:
eraldaketa
garajetik eta komunitatetik esparru orokorrera pasatzea.
Interesgarri
gerta dakizuke: